'Maak de jeugd niet zo bang met die doem-verhalen' (De Morgen 16/11/2019)

Door Koen Daniëls op 16 november 2019, over deze onderwerpen: Onderwijs

'Maak de jeugd niet zo bang met die doem-verhalen' (De Morgen, Za. 16 Nov. 2019, Pagina 37)

Een voor- en tegenstander gaan in duel over een hot issue. Deze week: als eerste land ter wereld zet Italië het vak 'klimaatles' in het leerplan. Moet België dat voorbeeld volgen? Waarom zouden we kinderen overstelpen met apocalyptische toekomstverhalen in een wekelijkse klimaatles, vraagt Koen Daniëls zich af. 'We kunnen hen beter goed opleiden om actief mee te denken over oplossingen.'

"De Italiaanse minister van Onderwijs wil zijn klimaatlessen gebruiken voor politieke doelen. Naast een aparte 'klimaatles' zou het onderwerp volgens hem ook centraal moeten staan in alle andere lessen als kern van het curriculum. Wekelijkse lessen om kinderen een allesvernietigende klimaatstrijd - een ware armageddon - te onderwijzen, werkt verlammend in plaats van oplossingsgericht. Het narratief is volledig doorgedraaid. Ik zie echt niet in waarom we onze kinderen in klimaatlessen bang zouden maken met apocalyptische toekomstverhalen.

"Uit mijn gesprekken en debatten met jongeren kan ik afleiden dat er al veel aandacht gaat naar het klimaat en duurzaamheid tijdens de lessen. Ze geven aan dat het onderwerp behandeld wordt tijdens aardrijkskunde, geschiedenis... Ook in de lessen Nederlands gaan leerkrachten aan de slag met teksten over klimaat en duurzaamheid.

"Los van de inhoud brengen dergelijke voorstellen ook praktische problemen met zich mee. Een wekelijks uur wil zeggen dat je moet snoeien in de lesuren van een ander vak of zelfs een bestaand vak volledig moet schrappen. En dan is de eerstvolgende vraag standaard: welk vak? Moeten de leerkrachten Nederlands of wiskunde het met een uur minder doen? Knabbelen we liever aan de twee uurtjes aardrijkskunde? Of moeten muzikale of praktische vorming helemaal verdwijnen? Daar komt altijd miserie van. En we moeten onze leerlingen ook geen uur langer op de schoolbanken zetten. Ik denk dat ze al genoeg tijd doorbrengen in een klaslokaal."

Eindtermen

"Regelmatig vraag ik cijfers op over de klimaatspijbelaars. Tegenwoordig zijn ze nog met een zeshonderdtal die naar Brussel trekken. We moeten ons volledige onderwijssysteem toch niet radicaal omgooien voor hen? "Meer nog: er werd al geluisterd nog voor de spijbelaars de straat op gingen. De nieuwe eindtermen van de eerste graad - die sinds dit schooljaar gebruikt worden - hebben een apart hoofdstuk over duurzaamheid, zoals: kinderen kunnen de globale uitdaging van duurzaamheid situeren.

"En zelfs als het onderwerp nog niet expliciet werd opgenomen, krijgt het al de nodige aandacht. Van in de lagere school leren kinderen sorteren en het licht uitdoen als ze de klas verlaten. De leerkrachten leggen zelf een groentetuin aan. Ouders wordt gevraagd om een stuk fruit te voorzien in plaats van een koek in plastic. Daar hebben al die leerkrachten en directies geen eindtermen, laat staan een wekelijks lesuur, voor nodig.

"Neen, als we onze jongeren iets willen bijbrengen over het klimaat, moeten we dat anders aanpakken. We kunnen hen beter goed opleiden om actief mee te denken over de oplossingen. Hoe? Door hen excellent onderwijs te bieden.

"Dat kan zelfs mee gestuurd worden uit bepaalde sectoren. Dit jaar is duurzaamheid bijvoorbeeld het thema van Essenscia, de sectorfederatie van de chemische industrie en de life sciences. Zij zoeken in de wetenschap een antwoord op heel wat uitdagingen in de wereld. Of het nu gaat over batterijen, chemische processen of de circulaire economie. Hun slogan is dan ook 'Today's talent for tomorrow's solutions'. De talenten van vandaag voor de oplossingen van morgen. Die zullen vooral uit de technologische en wetenschappelijke wereld moeten komen. Laat ons onderwijs het maximale uit leerlingen halen. Zij zullen meedenken aan de oplossingen voor uitdagingen op het vlak van milieu. Dat bereik je niet door hen wekelijks een uur lang de apocalyps voor te houden."

(MDD) ■


 

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is